Wypieki defensywne T. Kingfisher (przełożyła Dominika Schimscheiner)

Czternastoletnia Mona nie przypomina czarodziejów,

których zadaniem jest obrona miasta.

Nie potrafi ciskać błyskawicami ani komunikować się poprzez wodę.

To nie jest książka dla dzieci. Choćby miało się tak wydawać dzięki czternastoletniej głównej bohaterce i walczącym piernikom, choćby miał sugerować to komediowy styl opowieści, nie jest to historia, która trafi w pełni do młodszych czytelników. Pod warstwą pięknego lukru, którym jest gładka i przyjemna opowieść o młodocianym bohaterstwie, kryje się bowiem wiele prawd uniwersalnych, jakie w pełni mogą dostrzec i zrozumieć dorośli czytelnicy. Prawd, o jakich nie myśli się każdego dnia, które umykają nam nawet wtedy gdy sięgamy po inne książki i chłoniemy opowieści o nastolatkach gotowych poświęcać własne życie, by uratować cały świat.

"Nigdy nie chciałam być bohaterką.

Nikt tego nie chce."

Już pierwsze strony książki pokazują, że pod groteską kryje się coś więcej, gdy główna bohaterka znajduje ciało w piekarni swojej ciotki. Nie jest to coś, z czym na co dzień spotykają się czternastolatki i z całą pewnością nie jest to coś, co prowadzi później do serii prawdziwych nieszczęść, odkrywając niekompetencje dorosłych. Bo również o tym jest ta książka. O tym, że czasami ludzie popadają w marazm, że ukrywają wiele spraw, udając, że te nie istnieją, nie wiedząc, co powinni z nimi zrobić. To obraz zagubienia i bezsilności, jak również chorego wręcz dążenia do władzy. Obraz ludzi, którzy nie cofną się przed niczym, by osiągnąć własne cele, nawet jeśli są w istocie zwykłymi tchórzami. Obraz zmęczonych ludzi, na których barki włożono wielką odpowiedzialność, nawet jeśli nigdy jej nie chcieli, obraz zawiści, jaka stopniowo wychyla się na światło dzienne, jeśli tylko dobrze ją podsycić.

Wszyscy bohaterowie tej książki są nie tylko żywi, ale i namacalni. Jest w nich wiele cech, wiele pragnień i zwyczajnego zmęczenia, jakie można spotkać dosłownie u każdego. Mają swoje wady i zalety, każdy jest istotą z krwi i kości, kryjącą różnego rodzaju marzenia, dążenia czy nadzieje. Jednocześnie ich życia wydają się na swój sposób proste i uporządkowane, jakby posiadały stały, całkowicie niezmienny rytm, z którego nic nie może ich wyrwać. 

Mona pragnie jedynie piec chleby i ciasta, jej wujostwo skoncentrowane jest na prowadzeniu piekarni; Patyk jest dzieckiem ulicy, niedostrzegającym czyhających na nie zagrożeń. Księżna to zmęczony polityk, który zgubił się gdzieś po drodze, a czarodziej Ethan nosi na swoich barkach ciężar, jaki mu doskwiera. Nikt tutaj nie pragnie chwały, nikt nie pragnie sławy, jaka faktycznie rozświetliłaby jego życie. Wspaniale podsumowuje to postać wuja Mony, skrywająca pewien sekret, stanowiący puentę tej powieści. Historii, która z wielu względów może okazać się bardziej podobna do życia, niż czytelnikowi może wydawać się na pierwszy rzut oka.

"To dopiero ludzie się wściekną.

Są tacy, którym się to spodoba."

Przyznaję szczerze, że pochłonęłam tę książkę. Czyta się ją naprawdę szybko, nie ma w niej niepotrzebnego przegadania, nie jest rozciągnięta i kończy się dokładnie wtedy, kiedy skończyć się powinna. Znajdziemy tutaj kilka przyjemnych zwrotów akcji, ale także miejsc, których czytelnik mógł spodziewać się od samego początku. Opowieść ta nie jest bowiem nastawiona na wielkie niespodzianki, czy szokowanie, a na przekazanie prawdy, jaka nieustannie nam umyka. Prawdy, która jest niczym gorzkie ciasto, ukryte pod sporą warstwą lukru.

Napotkałam na kilka błędów edytorskich, które zwróciły moją uwagę. Jednym z nich jest z całą pewnością zapomniane angielskie imię Patyka, którego nagłe pojawienie się wprowadza czytelnika w chwilowe oszołomienie, powodujące, że może się zastanawiać, czy nie zgubił gdzieś po drodze jakiegoś ważnego bohatera. Pozostałe są jedynie drobnymi chochlikami, które gryzą w oczy. Co ciekawe, największym problemem, z jakim zderzyłam się w czasie czytania, było przyzwyczajenie się do pierwszoosobowej narracji. Nieczęsto czytam podobne książki i zauważyłam, że całkowicie odruchowo zamieniałam każde czytane słowo na wersję trzecioosobową, robiąc to po prostu z nawyku. Dopiero po dobrych siedemdziesięciu stronach oswoiłam się z innym sposobem narracji.

"Księżna miała poetyckie poczucie sprawiedliwości."

Czytaj więcej »

"Zagadka Hotelu Winterhouse" Ben Guterson (przełożył: Maciej Nowak-Kreyer)

"Elizabeth jest bardzo szczęśliwa, od kiedy zamieszkała w Hotelu Winterhouse. Niestety jej moce zaczynają się objawiać w nieprzewidzianych sytuacjach i do końca nie wiadomo, czy dziewczynka potrafi nad nimi zapanować. Zarówno ona jak i Freddie ponownie zostają wciągnięci w zasadzkę. Hotelowi goście dziwnie się zachowują, niezidentyfikowane siły wstrząsają fundamentami Winterhouse, a Elizabeth znowu słyszy tajemnicze nawoływanie. Czyżby ktoś w hotelu próbował pomóc jej upiornej ciotce powrócić do domu? Czy Elizabeth pozna wreszcie całą historię swojej rodziny i razem z Freddiem rozwiąże ostatnią zagadkę związaną z Winterhouse?"

Elizabeth zamieszkała w Hotelu Winterhouse, gdzie od teraz spędza czas ze swoim dziadkiem i uczęszcza do szkoły w pobliskim miasteczku. Jej życie zdaje się być cudowną sielanką, ma nowych znajomych i czeka na pojawienie się Freddiego, który ma przyjechać wraz z rodzicami na ferie wielkanocne. Widok piękny jak z obrazka, ale niestety - nic nie trwa wiecznie. Elizabeth nieoczekiwanie trafia w pobliże nieczynnej już kopalni i zdaje sobie sprawę, że znowu wyczuwa nieznaczne drgania podłoża, a w okolicy pojawiają się ślady, które wcale nie napawają optymizmem. Gdyby tego było mało, właściwie wszyscy w jej otoczeniu zaczynają nagle dziwnie się zachowywać i nie znajdują wytłumaczenia dla wielu spraw, jakie stają się ich udziałem. Nie trudno zgadnąć, że dziewczyna dość prędko zaczyna się niepokoić, ale tym razem zostaje uważnie wysłuchana. Czy to jednak cokolwiek zmieni? 

"Lecz za to czas płynie szybko."

Już podczas czytania drugiego tomu serii zastanawiałam się, czy niektórzy nie dojdą do wniosku, że za dużo tych zagadek, że wszystko kręci się wokół jednego tematu, że nie ma tutaj niczego nowego i porywającego. Z przyjemnością muszę stwierdzić, że wydarzenia z "Zagadki Hotelu Winterhouse" w niczym nie ustępują historii z poprzednich części i, co najważniejsze, rozjaśniają wszelkie wątpliwości, jakich mógł wcześniej nabrać czytelnik. Akcja jest wartka, książka na tyle wciągająca, że spokojnie można by przeczytać ją w jeden dzień albo dwa wieczory, a kiedy już kolejne wydarzenia zaczynają nabierać rumieńców, trudno się tak naprawdę oderwać od opowieści. 

"Zagadka Hotelu Winterhouse" wyjaśnia wszystkie sekrety, na jakie świadomie, lub całkowicie nieświadomie, natknęliśmy się w czasie lektury poprzednich tomów serii. Opowieść staje się kompletna, a elementy wielkiej układanki znajdują ostatecznie swoje miejsca, by pozostawić czytelnika z poczuciem, że chciałby dowiedzieć się czegoś więcej. To jedna z tych historii, przy której żałujemy, że dobiegła końca i nie będziemy mogli śledzić już dalszych losów bohaterów, nawet jeśli wiemy, że nie ma tutaj już nic do dodania. Opowieść pozostawia jednak niewątpliwie, całkiem spore pole do popisu wyobraźni samego czytelnika i daje poczucie, że czasami nawet rozwiązania, które z pozoru wcale nie są takie dobre, mogą nauczyć nas czegoś nowego i przydatnego.

"Wszystko okryła ciemność, a nią zawładnęła cisza."

Kończąc już, powiem jedynie, że mam nadzieję na więcej takich książek. Być może są oderwane od rzeczywistości, może niektórym będą wydawać się zbyt delikatne, ale moim zdaniem - przekazują wiele wartości, na które powinni zwrócić tak dorośli, jak i młodsi czytelnicy. Ben Guterson pod płaszczykiem fantastycznej historii, przemycił wiele prawd uniwersalnych dotyczących różnic pokoleniowych, problemów dojrzewania i zmian, jakie mogą zachodzić w życiu każdego z nas. Autorowi naprawdę dobrze udało się uchwycić tę młodszą młodzież, która dopiero wkracza w problemy dorosłości i zaczyna mieć liczne wątpliwości dotyczące własnej przyszłości. Dla kogo zatem jest właściwie seria o Hotelu Winterhouse? Sądzę, że właśnie dla młodszej młodzieży oraz ich rodziców, czy dziadków, bo sądzę, że właśnie do nich najmocniej trafi ten cichy, ukryty przekaz, na który można tam natrafić.

"To jeszcze nie koniec. Wcale. Mam wrażenie, że to dopiero początek."

Za książkę dziękuję Wydawnictwu Dwukropek.

Czytaj więcej »

Trylogia 'Egipski sędzia' Christian Jacq

'Rozróżniajmy prawdę od kłamstwa i chrońmy słabych, by ocalić ich przed możnymi.'

Tak z całą pewnością można by podsumować całą historię zawartą w 'Zamordowanej Piramidzie', 'Prawie pustyni' i 'Sprawiedliwości wezyra'. Można by również po prostu powiedzieć, że opowieść kręci się wokół uwielbienia bogini Maat, a zatem wokół poszanowania praw, harmonii i sprawiedliwości tak we wszechświecie, jak i w świecie śmiertelnych. To także panteon zdrajców, ludzi słabych i giętkich niczym trzcina, niektórych zaś surowych lub niepokornych, skłonnych do przymknięcia oka na to, czy na tamto. I chociaż przez historię tę nie płynie się z wypiekami na twarzy, z całą pewnością można się w nią wciągnąć bez reszty.

Tym, którzy kochają pościgi, wybuchy i szaleńcze zwroty akcji, którym potrzeba mocnych wrażeń, by w pełni oddać się lekturze, raczej ten staroegipski thriller nie przypadnie do gustu. Nie da się ukryć, że intrygi, zwroty akcji i niespodziewane przeszkody pojawiają się w powieści Jacq'a, ale nie na taką skalę jak we współczesnej literaturze. Być może z uwagi na to, że powstawały one w latach dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku, a może ze względu na historię, jaką przedstawiają. Może w końcu autor po prostu tak woli prowadzić swe opowieści i postaci nie wprowadzając niepotrzebnego zamętu.

Należy jednak już w tym miejscu wspomnieć, że w opowieści doskonale opisane są wszystkie rytuały, zwyczaje i wierzenia starożytnych Egipcjan czasów Ramzesa Wielkiego. Wysoko rozwinięta medycyna, doskonale zorganizowana gospodarka, jasna i przejrzysta hierarchia, jak również wymagana opieka nad uboższymi mieszkańcami z całą pewnością mogą zrobić wrażenie na współczesnym czytelniku. Mogą również przybliżyć mu te odległe, a jednak wciąż niesamowicie fascynujące czasy. 

'Bohaterem ZAMORDOWANEJ PIRAMIDY, pierwszej części cyklu, jest młody sędzia Pazer, człowiek o niezachwianych zasadach moralnych. W jego jurysdykcji znajduje się także Sfinks w Gizie.'

Pazer jest faktycznie człowiekiem w pełni oddanym Regule, miłującym boginię Maat, skłonnym do poświęcenia dla niej wszystkiego, łącznie ze swym życiem. Trudno jednak mówić, by on albo piękna Neferet, uczennica jego wielkiego mistrza Branira, wyróżniali się jakoś na tle pozostałych bohaterów historii. W swym umiłowaniu dobra i sprawiedliwości są bowiem nieco miałcy, ale w gruncie rzeczy w niczym to nie przeszkadza. Być może tylko czytelnik mniej się do nich przywiązuje, mniej się z nimi identyfikuje odszukując bratnią duszę w awanturniczym Sutim lub zadziornej Panterze, którym bliższe są ziemskie uciechy. Nawet policjant Kem zdaje się być człowiekiem bardziej z krwi i kości niż Pazer w pełni poświęcający się swoim ideałom sprawiedliwości.

Czy zatem nie lubię głównego bohatera powieści? Nie. Po prostu ani mnie on ziębi ani grzeje, rozumiem zamysł, jaki towarzyszył autorowi w jego tworzeniu i domyślam się z jakich względów stanowi aż tak posągową postać właściwie we wszystkich tomach powieści. Niemniej jednak moje sympatie z całą pewnością skłaniają się ku Kemowi i Sutiemu, ludziom bardziej przyziemnym i skłonnym do porywów serca. 

'Pazer rozpoczyna śledztwo w sprawie włamania do Wielkiej Piramidy, zabójstwa strażników i kradzieży bezcennych świętości z komory grobowej. Gdy giną kolejne osoby zamieszane w sprawę, sędzia dochodzi do wniosku, że za wydarzeniami kryje się polityczny spisek przeciwko władcy, faraonowi Ramzesowi II.'

Nie chcę zagłębiać się tak po prawdzie w historię opisaną w trylogii, gdyż wydaje mi się, że zdradzenie czegokolwiek ponad ten opis znajdujący się na skrzydełku pierwszego tomu popsuje po prostu lekturę każdemu kolejnemu czytelnikowi. Jednocześnie zachęcam do tego, by nie zapoznawać się z opisami kolejnych części, gdyż niestety mają to do siebie, że zdradzają zbyt wiele. Tak czy inaczej, jeśli ktokolwiek ma ochotę na wycieczkę do starożytnego Egiptu, gdzie może podziwiać panujące tam zwyczaje, a jednocześnie ścigać wraz z Pazerm spiskowców, to zdecydowanie do tego zachęcam. Zwłaszcza teraz, gdy znowu nadchodzą upały. Wydaje się bowiem, iż jest to lektura wręcz idealna na lato. 

Czytaj więcej »